Alkol ve madde kullanım bozuklukları, tüm yaş gruplarını ve sosyal kesimleri etkileyen, bireysel ve toplumsal düzeyde ciddi sonuçlar doğuran, çok boyutlu bir halk sağlığı sorunudur. Ancak bazı bireyler, yaşam evreleri, biyolojik farklılıkları, toplumsal roller ya da eşlik eden ruhsal hastalıklar nedeniyle bu bozukluklara karşı daha savunmasızdır. Bu nedenle, özel gruplarda alkol ve madde kullanımına ilişkin dinamiklerin doğru anlaşılması ve bu gruplara özgü yaklaşımların geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Elinizdeki bu kitap, yaşlılar, adolesanlar, sağlık çalışanları, gebe ve emziren kadınlar, travma öyküsü olan ve eş zamanlı ruhsal hastalıkları bulunan bireyler gibi özel gruplarda alkol ve madde kullanım bozukluklarını bütüncül bir bakış açısıyla ele almaktadır. Her bir bölüm, ilgili grubun özgün ihtiyaçlarını, risk faktörlerini ve klinik özelliklerini göz önünde bulundurarak hazırlanmış; güncel bilimsel veriler ve uygulamalar ışığında yapılandırılmıştır.
Alkol ve madde kullanım bozuklukları bütüncül bir yaklaşım ile tedavi edilirse daha başarılı olunmaktadır. Bu nedenle kitabımızda halihazırda kullanılan farmakolojik tedaviler yanında, bireysel, aile ve grup terapileri gibi psikososyal müdahale yöntemleri de yer almaktadır. Ayrıca, tedavi süreçlerine dair gelecekte nelerin olabileceğine dair umut verici bakış açıları sunmaktadır. Alkol ve madde kullanım bozukluklarını önleme stratejileri ve toplumsal düzeyde müdahale yöntemleri de kitapta yer bulmuştur. Bu sayede, yalnızca tedaviye değil, aynı zamanda koruyucu ruh sağlığı hizmetlerine yönelik bir kaynak sunulması hedeflenmiştir. Böylece, alkol ve madde kullanım bozuklukları ile başa çıkma sürecinde bütüncül ve kapsayıcı bir yaklaşım sunmaya çalışıyoruz.
Bu eserin, özel gruplarda alkol ve madde kullanım bozukluklarına yönelik farkındalık oluşturması, klinik uygulamaları desteklemesi ve gelecekteki çalışmalara ilham vermesi; bu alanla ilgilenen ruh sağlığı çalışanları yanında bireylere ve ailelerine hem bilimsel hem de pratik açıdan başvurulabilecek güvenilir ve güncel bir kaynak olması en büyük temennimizdir. Umarım okuyucular, bu kitabı yalnızca bir kaynağın ötesinde, alkol ve madde bağımlılığı ile mücadelede yenilikçi fikirler üretebilecek, empati geliştirebilecek ve destek süreçlerine katkıda bulunabilecekleri bir rehber olarak görürler.
Doç. Dr. Süheyla DOĞAN BULUT
Ankara Etlik Şehir Hastanesi,
Psikiyatri Kliniği, Ankara, Türkiye
Bölümler
BÖLÜM 1
Genel Bakış ve Temel Kavramlar
Bölüm Editörü/Section Editor: Rıza Gökçer TULACI
01 | Alkol ve Madde Kullanım Bozukluklarına Genel Bakış ve Temel Kavramlar
Emine YAVUZ ATAŞLAR
BÖLÜM 2
Özel Gruplarda Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları
Bölüm Editörü/Section Editor: Aslı ENEZ DARÇIN
02 | Ergenlerde Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları ve Tedavisİ
Merve ONAT
03 | Yaşlı Yetişkinlerde Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları
Gamze ZENGİN İSPİR
04 | Kadınlarda, Gebelerde ve Emzirenlerde Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları
Kübra SEZER KATAR
05 | Cinsel Azınlıklarda Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları
Şule BIÇAKCI AY
06 | Etnik ve Kültürel Gruplarda Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları
Verda TÜZER
07 | Sağlık Çalışanlarında Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları
Jamal HASANLI
08 | Adli Psikiyatri Uygulamalarında Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları
Zehra UÇAR HASANLI
BÖLÜM 3
Komorbidite ve Travma Bağlantıları
Bölüm Editörü/Section Editor: Ayşe Gökçen GÜNDOĞMUŞ
09 | Travma ve Alkol Madde Kullanım Bozuklukları
Cansu ÇOBAN
10 | Eş Zamanlı Ruhsal Bozukluklar ve Alkol Madde Kullanım Bozuklukları
Safiye Zeynep TATLI
11 | Alkol Madde Kullanım Bozuklukları ile İlişkili Fiziksel Hastalıklar
Yasemin KOÇYİĞİT
BÖLÜM 4
Tedavi Yaklaşımları ve Gelecek Perspektifleri
Bölüm Editörü/Section Editor: Yasir ŞAFAK
12 | Alkol ve Madde Kullanım Bozukluklarında Farmakoterapi
Ezgi ÖZSEREZLİ
13 | Alkol ve Madde Kullanım Bozukluklarında Bireysel Terapiler
Rıza Gökçer TULACI
14 | Alkol ve Madde Kullanım Bozukluklarında Grup Terapileri
Başak ŞAHİN
15 | Alkol ve Madde Kullanım Bozukluklarında Aile Terapisi
Süheyla DOĞAN BULUT
16 | Önleme ve Toplumsal Müdahale Yöntemleri
Tayfun ÖZ
17 | Alkol ve Madde Kullanım Bozukluklarında Gelecek Perspektifleri ve Yeni Tedavi Yaklaşımları
Serdar BULUT